و طبيعت حيوان جنس . 6 - الانسان وحده خجلان ، و كل خجلان حيوان ، فالانسان وحده حيوان . صغرى و كبرى هردو روشن است و نتيجه غلط ، زيرا همه انواع زنده جان زمينى و برى و هوايى و آبى حيوان هستند و حيوانيت اختصاص به انسان ندارد . جواب اين است كه كبرى دو قضيه است ، چون معناى " وحده " يعنى غير انسان حيوان نيست كه غلط است . سبزوارى در لئالى نام اين سبب مغالطه را « جمع المسائل به يك مسأله » گذاشته است . انتاج نتيجه از دو مقدمه قياس انتاج صغرى و كبرى نتيجه را به چه گونه است ، سبزوارى در لئالى منتظمه خود ، سه نظريه را در جواب اين سوال چنين بيان مىدارد : و هل بتوليد أو إعداد ثبت * - أو بالتوافى عادة الله جرت و هل الانتاج بتوليد ، بنائا على الأفعال التوليدية التى يقول بها المعتزلة . زيرا دو مقدمه صغرى و كبرى ، توليد كننده نتيجه مىباشد ، مانند توليد حركت دست حركت كليد و قلم را . و يا به مجرد توافى و معيت است ، هيچ گونه عليتى در جهان ممكنات وجود ندارد ، و اين جريان عادت واجب الوجود است كه اراده نافذه او حركت قلم و كليد را در موقع حركت انگشتان ايجاد مىكند ، بدون اين كه حركت انگشتان هيچ تأثير توليدى و اعدادى داشته باشد و همچنين برودت برف و حرارت و احراق آتش و ساير پديده هاى طبيعى و أعمال اختيارى . و اين نظريه جبرى اشاعره است كه نه احكام عقل عملى ( حسن و قبح عقلى ) را مىپذيرند و نه احكام عقل نظرى راكه يكى از آن ها قانون عليت است .